SİZ HİÇ MELENGİÇ
KAHVESİ İÇTİNİZ Mİ?
“Bir fincan
kahvenin kırk yıl hatırı vardır” diye güzel bir atasözümüz vardır. “Kahve
Yemen’den gelir” diye de türkü söyleriz.
Kahve üzerine
söylenen atasözlerini, deyimleri, türküleri ve fıkraları buraya yazmaya kalkışsak
ne bu köşenin hacmi yeter, ne de biz o bilgileri toplayacak zamana sahibiz.
Ancak Türk kültüründe kahvenin ayrı bir yeri olduğu tartışılmaz bir gerçektir.
Türk kahvesinin saltanatına göz dikmiş değiliz ama biz başka bir kahveden
bahsetmek istiyoruz.
Toroslarda
yaşayan herkes bilir ki, kış geceleri eskiden daha uzun olurdu. Diyeceksiniz ki
“Ya kardeşim, eskisi yenisi mi var? Kış eskiden de kıştı. Gece eskiden de
geceydi. Şimdi nereden çıkartıyorsun kış geceleri eskiden daha uzundu diye?”
Vallahi sizi bilmem ama benim çocukluğumda kış geceleri çok uzundu. Birçok il
ve ilçeye göre şanslı olduğumuz bir gerçektir. En azından Türkiye’nin birçok
ilinde elektrik üretilmezken 1939 yılında Saimbeyli’ye elektrik santralı
kurulmuş ve kendi elektriğini kendisi üretmişti. Gerçi o santralın yerinde
yeller esiyor ama uzun bir süre o elektrik santralı kahrımızı çekmişti. Gece
saat 23.00’e kadar evlerimizi aydınlatırdı. Televizyon denen alet henüz
ilçemize gelmemişti. Akşamları vakit geçirmek için komşulara misafirliğe giderdik.
Televizyon olmadığı için de büyükler konuşur bizler de dinerdik. Hava soğuk
olduğu için de köşede duran teneke sobaya meşe odunu atılır ve gümbür gümbür
yanardı. Meşe odunu yanar da köpür közü olmaz mı? Teneke sobada oluşan köz bir
mangala çekilirdi. Mangal da evin orta yerine konulurdu. Evler ahşaptan olduğu
için de mangaldaki kömürün gazı kimseyi zehirlemezdi. Biz de közün çıkarttığı
zehirli gazın insanları zehirleyeceğini bilmezdik. Köz mangalda bile evi
ısıtırken analarımız mangalın üzerinde mutlaka çerez olarak yenilecek bir
şeyler yapardı. Yemen’den gelen kahveyi bulma zorluğunu çektiğimiz için de
melengiç kahvesi yaparlardı. Öksürüğe, gribe ve nefes darlığına iyi gelen
kahve, boğazımızda oluşan balgamı söker atardı. Genizde de tatlı bir yanma
meydana getirirdi.
Son günlerde
(yaşlandığımdan olsa gerek) aklıma melengiç kahvesi yer etti. Bizim dağımız
taşımız melengiç ağaçları ile dolu. Yabani olarak yetişen melengiçler, neden
değerlendirilmez?
Bir zamanlar
Süleyman Demirel Üniversitesin’den bir botanik profesörü misafirim olmuştu. Söz
döndü dolaştı Saimbeyli’nin ekonomisine geldi. Ben de gayri ihtiyari “Bizim
insanımızın ekonomik durumu iyi değil” dedim. Demez olaydım. Adam ağzımın
payını verdi. “Bu dağlar hazine dolu, burada bir insan fakirim diyorsa, kusura
bakmayın sadece tembeldir” dedi. Ve
ilave etti. “Dağlarınızdaki; kekikleri, naneleri, kuşburnunu ve melengici
toplayıp satsanız hepiniz zengin olursunuz” dedi.
Adam haklı mı
ne? Dağlarımızda kurda kuşa yem olan, onlar da yemezse toprağa karışıp giden
melengicimiz ne zaman fincanlarda kırk yıl olmasa da bir on yıl hatır
saydıracak?
Hadi hep
birlikte şu melengici bir düşünelim.
Sahi siz hiç
melengiç kahvesi içtiniz mi?
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder